Sık sorulan sorular
Numune, karot ve rapor hakkında merak edilenler.
Müteahhitlerin, yapı denetimcilerin ve bina sahiplerinin en sık sorduğu soruları güncel mevzuata dayanarak cevapladık. Her cevabın altında kaynağı var.
01 · SSS
Taze beton ve numune.
Taze beton numunesini kim alır, dökümden önce ne yapmalıyım?
Numuneyi, deneyi yapacak izin belgeli laboratuvarın personeli döküm sırasında şantiyede alır. Şantiye şefi ve yapı denetim elemanı başında bulunur ve EBİS üzerinden onay verir; her numuneye RFID etiket takılır, mikser etiketi ve karekodlu irsaliye okutulur. Döküm tarihini en az bir gün önceden laboratuvara bildirmek gerekir; bize telefon ya da WhatsApp'tan ulaşabilirsiniz.
Bir dökümde kaç numune alınır?
Sabit bir sayı yoktur. O gün dökülen beton miktarı ve döküm alanı büyüdükçe hem numune sayısı hem numune alınan mikser sayısı artar. Numunelerin bir kısmı 7., çoğu 28. günde kırılır; kesin sayıyı dökümden önce yapı denetim elemanınızla birlikte netleştiririz.
Kaynak: EBİS Tebliği
Slump (çökme) deneyi nedir, ne işe yarar?
Taze betonun kıvamını, yani ne kadar akıcı olduğunu ölçen bir şantiye deneyidir. Beton standart bir koniye doldurulur, koni kaldırılınca ne kadar çöktüğü ölçülür ve sonuç irsaliyede yazan kıvam sınıfıyla karşılaştırılır. Sahada betona gelişigüzel su katmak kıvamı değiştirir ve dayanımı düşürebilir.
Numuneler neden 7. ve 28. günde kırılır? 7 günlük sonuç düşükse endişelenmeli miyim?
Beton sınıfı 28 günlük dayanıma göre tanımlandığı için kabul kararı 28 günlük sonuca dayanır; 7 günlük kırım erken bir göstergedir. 7. günde ulaşılan oran çimentoya, karışıma ve havaya göre değişir. Bu yüzden üretici irsaliyede 7/28 gün dayanım gelişim oranını beyan eder; 7 günlük sonuç bu beyanla birlikte okunur.
Numuneler şantiyede nasıl korunur, kim sorumludur?
Numuneler ilk süre kalıplarında; darbe, sarsıntı, kuruma ve dondan korunan bir yerde bekletilir. Bakanlığın laboratuvar sözleşme örneğine göre şantiyedeki saklamadan yapı müteahhidi sorumludur. Numuneleri laboratuvar personeli etiketlerini okutarak teslim alır ve laboratuvarda kür havuzuna yerleştirir.
Kaynak: Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği · EBİS Tebliği
28 günlük sonuç düşük çıkarsa ne olur?
Yapı denetim kuruluşu sonucu üç iş günü içinde belediyeye bildirir ve ilgili imalat durdurulur. Ardından betonun yerindeki dayanımı, Bakanlığın 2021/7 sayılı genelgesine göre önce Schmidt çekici ya da ultrason gibi dolaylı ölçümlerle taranır; seçilen yerlerden karot alınarak değerlendirilir. 22 Mayıs 2026'dan bu yana karot sonucu standardı sağlamazsa beton üreticisine de idari para cezası uygulanıyor.
Kaynak: Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği · Bakanlık Genelgesi 2021/7 · 4708 sayılı Kanun
02 · SSS
Karot ve mevcut yapılar.
Karot almak binaya zarar verir mi?
Doğru yerden ve doğru yöntemle alınan karot binanın genel taşıma gücünü belirgin biçimde etkilemez, ama delinen noktada küçük bir boşluk oluşur. Bu yüzden kolon-kiriş birleşimi gibi kritik bölgelerden kaçınılır, donatı önce cihazla taranır ve boşluk iş bitince tamir harcıyla doldurulur. Karotu laboratuvarın eğitimli deney personeli alır.
Kaynak: THBB karot rehberi (2026) · Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği
Bir binadan kaç karot alınır?
Amaca göre değişir. Riskli yapı tespitinde 10 kata kadar betonarme binalarda, inceleme katındaki kolonların (en az 12) ve perdelerin (en az 6) en az %20'sinde önce tahribatsız ölçüm yapılır; en düşük sonucu verenlerin yarısından karot alınır. Yapım aşamasında beton sınıfından şüphe edildiğinde ise beton bölgelere ayrılır ve her bölgeden karot çapına göre en az 2–3 karot alınır.
Kaynak: 6306 Uygulama Yönetmeliği ve Riskli Yapı Esasları · Bakanlık Genelgesi 2021/7
Schmidt çekici ya da ultrason tek başına yeterli mi?
Hayır. Bu yöntemler dayanımı yüzey sertliği ya da ses hızı üzerinden dolaylı tahmin eder ve yüzey durumu, nem gibi etkenlerden etkilenir. Hem riskli yapı esasları hem Bakanlığın 2021/7 sayılı genelgesi bu ölçümleri karot alınacak elemanları seçmek için kullanır; dayanım karot sonuçlarıyla belirlenir.
Kaynak: 6306 Uygulama Yönetmeliği ve Riskli Yapı Esasları · Bakanlık Genelgesi 2021/7
Bina sahibi olarak binama karot ya da riskli yapı tespiti yaptırabilir miyim?
Evet. Resmi riskli yapı tespiti için maliklerden birinin başvurusu yeterlidir; tespit, Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisanslandırılmış bir kuruluşa elektronik sistem üzerinden yaptırılır ve masrafı maliklere aittir. Yalnızca bilgi almak için karot da yaptırabilirsiniz, ancak bu rapor resmi riskli yapı raporunun yerine geçmez. Riskli yapı tespitindeki hizmet kapsamımız
Kaynak: 6306 sayılı Kanun · 6306 Uygulama Yönetmeliği ve Riskli Yapı Esasları
03 · SSS
Ücret, rapor ve mevzuat.
Deney ücretlerini kim öder, laboratuvarı kim seçer?
22 Şubat 2024'ten bu yana betonarme yapılarda taze beton, karot ve donatı çeliği deneylerinin ve EBİS etiketlerinin bedelini yapı müteahhidi öder; müteahhit, seçtiği izinli laboratuvarla Bakanlığın örnek sözleşmesini imzalar. Taze beton ve karot ücretleri, her yıl 1 Ocak'ta güncellenen Bakanlık tarifesinin alt ve üst sınırları arasında olmak zorundadır. Güncel teklif için formu doldurabilirsiniz.
Kaynak: Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği
Her laboratuvarla çalışılabilir mi?
Hayır. Yapı denetimi kapsamındaki deneyler yalnızca Bakanlıktan izin belgeli laboratuvarlarda yapılabilir ve bu laboratuvarların kapsamında taze beton, karot ve betonarme çeliği çekme deneyleri bulunmalıdır. Beton ya da çelik üreten veya pazarlayan firmalar ve yapı denetim kuruluşları bu hizmeti veremez. İzin belgemiz: No · tarih
Kaynak: 4708 sayılı Kanun · Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği
Demir (donatı) çekme deneyi neden yapılır, hangi değerlere bakılır?
Şantiyeye gelen donatının projedeki sınıfta olduğunu ve depremde gereken sünekliği taşıdığını gösterir; her çap için ayrı yapılır. Deneyde akma dayanımı, çekme dayanımı, bu ikisinin oranı ve uzama ölçülür. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, deprem yükü taşıyan elemanlarda B420C ve B500C nervürlü çeliği şart koşar.
Kaynak: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 · Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği
Laboratuvar raporunu nasıl okurum?
Raporda her numunenin kimliği, kırım yaşı, boyutu, kırılma yükü ve MPa cinsinden dayanımı yer alır. "C25/30" gibi bir sınıfta ilk sayı silindir, ikinci sayı küp numunenin karakteristik dayanımıdır; sonucu doğru numune tipinin değeriyle karşılaştırmak gerekir. Geçerli raporu laboratuvarın denetçi mühendisi imzalar.
Kaynak: Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği · Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018
Rapor kaç günde hazırlanır?
Süre deneye göre değişir. Basınç deneyinde sonuç numunenin kırım gününe (7 ya da 28. gün) bağlıdır; rapor kırımdan sonra X iş günü içinde teslim edilir.
Teklif için hangi bilgiler gerekli?
Deney türü, şantiye adresi, yaklaşık numune sayısı ve tarih yeterli. Formu doldurun ya da WhatsApp'tan yazın; en kısa sürede dönelim.
Mevzuat bilgileri 3 Kasım 2026 itibarıyla derlenmiştir. Mevzuat değişebilir; güncel metin için kaynak bağlantılarına bakın. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.
İletişim